Resmi ve Özel Belgede Sahtecilik Suçu Türk Ceza Kanunu’nda (5237 sayılı TCK) sahtecilik suçları, resmî belgede sahtecilik (m.204) ve özel belgede sahtecilik (m.207) olarak ayrı maddelerde düzenlenmiştir . Eski 765 sayılı TCK’da sahtecilik suçu hükümleri daha ayrıntılı (m.339-346) olup, yeni kanun bu fiilleri 204-207. maddelerde toplar . TCK 204/1’e göre “Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır” . TCK 207/1’te ise “Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ile cezalandırılır” . Madde Gerekçesi (Eski-Yeni Karşılaştırma) Eski TCK’da resmi ve özel belgede sahtecilik çok sayıda fıkrada (339-342, 345-346) düzenlenmişken, 5237 sayılı TCK’da daha özet bir şekle kavuşturulmuştur . Örneğin eski kanunda ayrı fıkra olarak yer alan “memurun resmi belgede sahteciliği” yeni kanunda TCK 204/2 ile; “memur olmayanın resmi belgede sahteciliği” ise 204/1 kapsamı ile düzenlenmiştir. Yeni kanun, bazı belgelerin “sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli” sayılması halini de TCK 204/3’te nitelikli hâl sayarak cezada artırma öngörmüştür. Doktrinde (Ersan Şen vb.), yeni düzenleme eskiye kıyasla daha genel bir çerçeve çizdiği, “fikri sahtecilik” (sadece içerik değiştirme) suç olarak tanımlanmadığı vurgulanır . Suçun Tanımı Resmî belgede sahtecilik, kamu güvenine karşı suçlar arasında yer alır. Bir resmî belge üzerinde yapılan değişiklik veya düzenleme, belgenin resmi yetkili tarafından asıl düzenlenen şekli ile örtüşmeyecek biçimde yapılıyorsa bu suç oluşur . Hükme göre; sahte resmî belge üretmek, mevcut resmî belgeyi gerçeğe aykırı değiştirmek veya bilerek sahte resmî belge kullanmak resmî sahteciliktir . Özel belgede sahtecilik ise aynı çerçevede, herkesin düzenleyebileceği özel bir belgede sahte düzenleme, belgede gerçeğe aykırı değişiklik yapma veya sahte belgeyi bilerek kullanma fiilleridir . Her iki suçta da ortak korunan değer kamu güvenidir. Özel belgede sahtecilikte fail herkes olabilir; suç normu özel kişilere ilişkin özel bir düzenleme içermediğinden suçun failine ilişkin bir sınırlama yoktur . Unsurlar Her iki suçun da temel unsuru, “belge” kavramıdır. Suçun konusu olan belgenin resmî belge (204. madde) veya özel belge (207. madde) niteliğinde olması gerekir. Resmî belgede sahtecilik için belgeyi düzenleyen gerçek kişinin resmi bir kamu görevlisi olması ve düzenleme yetkisinin o belge ile ilgili olması aranır; aksi halde belge resmî sayılamaz . Özel belgede ise düzenleyicinin kamu görevlisi olmaması, yani kişi veya kurumların hukuken kendisine ait olmayan bir formu (erişim/abonelik sözleşmesi, faturа, dilekçe vb.) düzenlemesi söz konusu olabilir . Her iki suç için de nesnel unsur olarak üç seçenekli hareket vardır. TCK 204’e göre: (1) sahte resmî belge düzenleme, (2) gerçek resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirme, (3) sahte resmî belgeyi kullanma . TCK 207’de ise: (1) sahte özel belge düzenleyip kullanma, (2) gerçek özel belgeyi aldatıcı şekilde değiştirerek kullanma, (3) sahte olduğunu bilerek özel belge kullanma eylemlerinden biri veya birden fazlası ile suç gerçekleşir . Özel belgede sahteciliğin en önemli farkı, belgenin kullanılmış olması zorunluluğudur . 1 2 1 2 3 1 4 5 6 6 7 8 9 10 6 9 6 8 11 11 1 Yargıtay’a göre bu suç, seçimlik hareketli bir suçtur ve sadece bir hareketin yapılması ile meydana gelir; birden çok eylem işlenmiş olsa bile tek suç oluşur . Özetle, suçun nesnel unsurları “belge” ile bu belge üzerinde işlenen sahtecilik eylemi; öznel unsuru ise kasten gerçekleştirilen aldatma kastıdır. Resmî belgede işlenen sahtecilikte failin kastı, belgenin resmi kimliği taşımasına karşın gerçeğe aykırı düzenleme yapmaya yöneliktir. Özel belgede ise fail belgeyi düzenlediğinin veya değiştirdiğinin farkındadır (sadece 207/1’de bu yeterli; 207/2’de ayrıca bilerek kullanması gerekir) . Unsurlar konusunda Yargıtay, TCK 207 uyarınca salt içerik sahteciliğinin (başkasının adını yazma, var olmayan irade beyanı ekleme) cezalandırılmayacağını, fiilin mutlaka belgeyi “maddi olarak” sahte düzenleme şeklinde gerçekleşmesi gerektiğini vurgulamıştır . Teşebbüs, İştirak, İçtima Sahtecilik suçlarında teşebbüs mümkündür. Belge sahtecilik suçunun eylemi, kasten işlenen bir oluşturma veya değiştirme olduğundan, örneğin sahte belgeyi hazırlayıp henüz kullanmadan yakalanan kişi teşebbüsten cezalandırılabilir. İştirak bakımından ise ortak plan veya yardım ile birden çok kişi el birliğiyle suç eylemine katılabilir; bu durumda fiilin bir bütün olarak suç olması ve fail paylarına göre ceza tayin edilir. Eşzamanlı veya farklı zamanlarda sahtecilik fiilleri işlenmesi halinde ise genel içtima kuralları uygulanır. Ancak Yargıtay, sahtecilikte zincirleme suç hükümlerinin sınırlı uygulandığını belirtmiştir. Zira seçimlik hareketli sahtecilik suçlarında, suçun konusu (belge) değişmediği sürece işlenen birden çok hareket tek suç oluşturur; öyle ki bir kişi aynı belgeyi sahteleyip kullanmışsa bu tek bir belge sahtecilik suçu sayılır, içtima uygulanmaz . Örneğin aynı sahte kira kontratı hem düzenlenip hem kullanılmışsa tek suç; aynı failin farklı zamanlarda farklı sahte belgelerle işlediği eylemler ise içtima konusu olur. Nitelikli Haller TCK 204’teki resmi sahtecilikte nitelikli haller şunlardır: - Kamu Görevlisinin Eylemi (204/2): Belgenin düzenlenmesinde görevi gereği yetkili kamu görevlisi bu suçu işlerse ceza artırılır. Bu durumda ceza “üç yıldan sekiz yıla kadar hapis”tır . - Belgenin Yüksek Delil Gücü (204/3): Belge, “kanun gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge” ise verilen ceza yarısı oranında artırılır . (765 sayılı Kanun dönemindeki “aksi sabit olana kadar geçerli belge” kavramı yeni kanunda bu fıkrada düzenlenmiştir.) TCK 207 (özel sahtecilik) bakımından esas düzenleme TCK 207/1’dir. 207/2. fıkrada ise bilerek sahte özel belge kullanma suçu aynen ceza aralığıyla ikinci kez düzenlenmiştir (1–3 yıl) . Başka özel nitelikli hâl öngörülmemiştir. Cezalar Resmî belgede sahtecilik (TCK 204): Sanık 204/1 gereği 2 yıldan 5 yıla kadar; nitelikli 204/2 hâlinde 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası alır . 204/3’e göre sayılan belgelerde ceza %50 artırılır . Özel belgede sahtecilik (TCK 207): Sanık TCK 207/1 kapsamında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasına çarptırılır . TCK 207/2’de fiili bilerek kullanması halinde ceza aralığı değişmemekte (1-3 yıl) . Not olarak, belgeyi bozma veya yok etme suçları (TCK 205, 208) farklı maddelerde düzenlenmiştir. Bu suçlar ayrı-fiil olup sahteliğe bağlı hareketlerle birlikte işlendiğinde başka hükümler uygulanır; ancak sahtecilik ve belgesiz içerik değişikliği suçları arasındaki ayrım için TCK 206 (resmî belgede yalan beyan) da dikkate alınır. Ayrıca, açığa imza kullanma (TCK 209) suçunda imzalı boş kağıda farklı içerik yazılması 12 5 9 5 12 13 14 3 2 14 3 3 2 hâlinde 3 ay–1 yıl hapis öngörülmüş, bu şekilde düzenlenen belge de “belge” kabul edilerek sahtecilik hükümleri uygulanacağı belirtilmiştir . Şikâyet, Uzlaşma, Zamanaşımı Resmî veya özel belgede sahtecilik suçları şikayete bağlı suçlar değildir. Bu suçlarda mağdur veya zarar gören gerçek kişiler şikayetçi olsa da, şikayet süresi aranmaz . Dolayısıyla fail hakkında re’sen soruşturma yapılır. Uzlaşma (uzlaştırma) usulü de uygulanmaz; her iki suç “uzlaşma kapsamı” dışında bırakılmıştır . Zamanaşımı: Temel dava zamanaşımı süresi her iki suçta da 8 yıldır . Buna karşılık, resmî sahtecilikte kamu görevlisinin işlediği nitelikli durumda (TCK 204/2) zamanaşımı 15 yıl olarak uzatılmıştır . Zamanaşımı süresi, suçun işlendiği tarihte yürürlükteki CMK hükmüne göre hesab edilir. Görevli Mahkeme Resmî ve özel belgede sahtecilik suçlarında ceza yüksek olduğundan Ağır Ceza Mahkemesi yetkilidir. (Resmî sahtecilik en az 2 yıl, nitelikli 3 yıl; özel sahtecilik 1 yıl. 1 yıl ve altı ceza sulh ceza, 1 yıldan fazlası ağır ceza mahkemesine girer. Özel sahtecilikte ceza 1-3 yıl olduğundan da ağır ceza mahkemesi görevlidir.) Yargıtay Kararları İçerik vs. Maddi Sahtecilik: Yargıtay 11. Ceza Dairesi (2021) özel belgede sahtecilikte “salt içerik sahteciliği”ni cezalandırılmayacağını vurgulamış, düzenlemenin sadece belgenin “maddi sahteciliği”ni kapsadığını belirtmiştir . Buna göre düzenleyenin imzası gerçek ve sadece içerik yalan olsa bile özel sahtecilik oluşmaz . Elektronik Belgeler: Yargıtay Ceza Genel Kurulu (2020), elektronik ortamda düzenlenen belgelerin “belge” niteliğinde olabileceğini, dolayısıyla bunlar üzerinde yapılan sahtecilik fiillerinin de suç kapsamına girdiğini kabul etmiştir . Örneğin, e-imzasız e-posta ile gönderilen tahsilât listeleri bile teknik inceleme sonunda resmi belge kapsamında değerlendirilebilmiştir. Resmî ve Özel Belgede Sahtecilik Ayrımı: Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun (2018) içtihadına göre, TCK 204 ve 207’deki unsurlar çok benzer olduğundan her iki suçun koruduğu hukuki yarar da kamu güveni olduğundan esasında aynı suç sayılmıştır . Bu görüşe karşılık, son kararlarında Yargıtay (11. Cd.) ayrı iki suç olarak uygulamaya devam etmektedir. Bunların yanı sıra Yargıtay ve Danıştay kararlarında belge sahteciliğinin sınırları, usulüne uygun olmayan tatbik imzaların niteliği, işaretsiz belgede sahtecilik vb. hususlar da incelenmiştir. Doktrin Görüşleri Hukuk yazarları arasında sahtecilik suçunun unsurları ve kapsamı üzerinde tartışmalar vardır. Örneğin Prof. Ersan Şen, yeni TCK’da fikri sahteciliğin (sadece içerik değiştirme) suç sayılmadığını, eski kanundaki benzeri hükümlerin çıkarıldığını belirtir . Vergi Usul Kanunu gibi VUK m.359’da “içerik itibarıyla yanıltıcı belge” suçunun tanımlanmış olması ile TCK 207’deki fark gözetilir. Bir başka görüşe göre özel sahtecilikte belge sayılabilmesi için yazılı olup içeriğinin hukuki sonuç doğurması, düzenleyenin belli bir kişi olması gerekir . Avukat Baran Doğan’ın açıklamasına göre, özel sahtecilikte korunan yararın kamu güveni olduğu, failin kimliğinin (özel kişiye özgü olmadığı) bu suçta önemsiz olduğu vurgulanır . 15 16 17 18 19 20 21 20 • 5 22 23 • 24 • 25 26 4 27 9 3 Doktrinde ayrıca “sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli belge” kuramı da irdelenir. Önceki TCK döneminde bazı resmi belgeler için farklı ceza artırımına yol açan bu kavram, yeni kanunda 204/3’te korunmuş, Yargıtay ve doktrinde bu belgeler “yüksek delil gücüne sahip belgeler” olarak tanımlanmıştır . Avukat Yorumu / Savunma Stratejisi Bu suçlarda savunma stratejileri genellikle eylemin belge kapsamı dışında olduğuna veya kast unsurunun bulunmadığına odaklanır. Örneğin: - Belge Şartı: İşleme konu evrakın hukuki belge niteliği taşımadığı savunulabilir (örneğin imzasız elektronik kayıtlar). - Yetkili Kişi: Resmî sahtecilikte, düzenleyenin suçu işleme yetkisi bulunmadığı, dolayısıyla fiilin özel belge niteliğine kaydığı iddia edilebilir . - Kullanım veya Kasıt YOK: Özel sahtecilikte belge kullanılmamışsa veya fail bilerek kullanmadığını savunursa eylem tamamlanmamış kabul edilebilir. - Faydasız Sahtecilik: Belgede yapılan değişiklik bir sonuç doğurmamışsa (örneğin sahte bordro banka sistemine girmeyip kredi alınamamışsa), TCK m.211’e göre faydasız sahtecilik hükümleri uygulanabileceği ileri sürülebilir. (Yargıtay’a göre, fiilin maddi netice doğurmaması halinde failin beraatine hükmedilebilir .) Genel olarak, bilerek aldatma kastı bulunmadığı, sahtecilik eyleminin teknik detaylara kurban gittiği veya “belge” dışı kaldığı savunulabilir. Belgede değişikliğin mağduru aldatmayacağı veya belgenin geçerliliğini etkilemeyeceği de ispatlanmaya çalışılabilir. Avukatlar ayrıca usul eksikliği (örn. tanıkların dinlenmemesi) gibi hususları da gündeme getirerek cezanın hafifletilmesini veya beraat olunmasını sağlayabilir. Uygulama Örnekleri Vergi Beyannamesi Üzerinden Sahtecilik: Şahıs, hayali alım-satım faturaları düzenleyip vergi matrahını düşük göstermek için vergi dairesine sahte belgeler sunmuştur. Gerçek belgede görünmeyen içerik eklendiğinden özel sahtecilik ve vergi usulsüzlüğü bir arada ortaya çıkmış, sanık ceza almıştır. Kimlik Belgeleriyle Operasyon: Bir banka görevlisi, müşterisinin onayı olmadan ona ait kimlik örneğini kullanarak emeklilik maaş hesabı açtırmıştır. Daha sonra bu kimliğe ait sahte muhteva (adrese değişiklik yazısı vb.) düzenlediği iddiasıyla resmî belge sahteçiliği suçundan yargılanmıştır. Savunma, sahte belgeyi başkasının bastığını ileri sürerek müdahil tanık gösterme yoluna gitmiştir. Faturasız Mal Girişine Sahtecilik: Mağaza sahibi, vergi denetimi sırasında kasıtlı yüksek gider kaydetmek için tedarikçi adına kendi düzenlediği sahte fatura ibraz etmiştir. Eylemi usulsüz olduğu için ceza almamak için “gider fişi” olduğunu, yasal belgenin aslını almadığını öne sürmüştür. Bu tür örnek olaylarda, maddi gerçekliğin tespiti için bilirkişi incelemesi, tanık anlatımları ve belge trafiği önem kazanır. Pratik Kontrol Listesi Belge Türü: Eyleme konu belge resmî mi, özel mi? (Resmî ise ilgili kamu görevlisinin yetkili olduğuna dikkat edin.) Yetki: Belgeyi düzenleyen kişi bu belgeyi görevi gereği düzenlemiş mi? (Resmî belgede failin yetkili memur olup olmadığı kontrol edilmeli.) 28 29 10 30 • • • • • 4 Delil Niteliği: Belge hukuki bir sonuç doğurmaya elverişli mi? Örneğin noterden tanzim, onaylı şekil koşulu vs. var mı? Eylem Türü: Sahte belge üretimi mi, mevcut belgeyi değiştirme mi, yoksa sahte belge kullanma mı? (Özel belgede kullanma zorunluluğu var.) İçerik Değişikliği: Yapılan değişiklik belgenin aldatıcılık özelliğini ortaya çıkarıyor mu? Salt içerik değişikliği (sadece yalan beyan) varsa TCK 207 devreye girmez. Şahıs Bilgisi: Düzenleyen ve/veya imzalayan gerçek kişi kim? (Resmîde memur, özelde gerçek kişi olması gerekir.) Nitelikli Haller: Suç kamu görevlisi tarafından işlenmiş mi? Belge “sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli” mi? Sahte belge, failin bilgisi dahilinde kullanılmış mı? Suçun Oluşmadığı Halleri: Belgeye tasarı olarak ulaşılmış ama imza atılmamışsa, sadece içerik karinesi varsa veya belge kullanılmamışsa savunma yapın. Ceza Riski: Fiilin tipik sahtecilik suçu oluşturup oluşturmadığını değerlendirin (diğer suçlarla karışma, dolandırıcılık vs. var mı?). Zamanaşımı (8 yıl / 15 yıl) ve şikâyet şartı olmadığını unutmayın. Dokümantasyon: Olayla ilgili tüm delilleri (belge asılları, elektronik veriler, tanık beyanları) toplayın. Olayın kronolojisi sahtecilik unsurlarını destekleyecek şekilde saptanmalı. Bu liste, sahtecilik soruşturmalarında kilit noktaların atlanmaması için kontrol edilebilir. SSS (Sıkça Sorulan Sorular) 1. Sahtecilik suçu nedir? Sahtecilik, bir belgenin gerçek niteliğini kasıtlı biçimde değiştirmek veya sahte belge düzenleyip kullanmaktır. Hukuken resmî ve özel belge sahtecilik olmak üzere iki grubu vardır . Örneğin nüfus cüzdanı gibi resmî bir belgeyi başkası adına düzenlemek resmî sahteciliği, kira sözleşmesini gerçeğe aykırı düzenleyip kullanmak ise özel sahteciliği oluşturur. 2. Resmî ve özel belgede sahteciliğin farkı nedir? En önemli fark “belge türü”dür. Resmî sahtecilikte muhatap kamu görevlisidir ve belge resmî bir kayıt olmalıdır. Özel sahtecilikte ise kişi veya şirket içi evraklarda sahtecilik söz konusudur. Ayrıca özel sahtecilikte işlenen sahte belge kullanılmak zorundadır; resmi sahteciliği için belgeyi sadece düzenlemek veya değiştirmek yeterlidir . 3. Bu suçlarda ceza ne kadar? Resmî belgede sahtecilikte temel ceza 2–5 yıl, kamu görevlisi tarafından işlenmiş nitelikli durumda 3–8 yıl hapis . Özel belgede sahtecilikte ceza 1–3 yıl hapis . Bilerek sahte belge kullanma (TCK 207/2) ayrıca ağırlaştırma değil, aynı aralığa tabi tutulmuştur . TCK 204/3 hâlinde ceza yarı oranında artırılır . 4. Şikayet şartı var mı? Hayır. Resmî ve özel sahtecilik şikayete bağlı suçlar değildir . Dolayısıyla mağdur şikayet etmemiş olsa bile savcı suçun soruşturmasını yürütebilir. 5. Uzlaşma uygulanır mı? Hayır. Bu suçlar uzlaşma kapsamının dışındadır . 6. Zamanaşımı nedir? Temel dava zamanaşımı süresi her iki sahtecilik suçunda 8 yıldır . Ancak resmî sahteciliğin kamu görevlisi tarafından işlendiği durumda zamanaşımı 15 yıl olarak uzar . 7. Kim yargılanır? Özel sahtecilikte suçun faili herkes olabilir. Resmî sahtecilikte belgeyi gerçeğe göre düzenleme yetkisi olmayan kişi cezalandırılır; memurun eylemi ise ayrı (daha ağır) fıkradan hükme bağlanır . • • • • • • • • 6 8 11 2 3 3 14 16 17 18 19 20 21 20 31 32 5 8. Savunma nasıl yapılır? Savunma, belgenin hukuki statüsü veya eylemin tekniğini sorgulayarak yapılır. Örneğin “belge değil”, “yetkili memur değil”, “bilerek kullanılmadı” veya “fesat niyeti yok” gibi argümanlar gündeme getirilebilir. Ayrıca eylem gerçekleşse bile mağdura bir zarar gelmediği ‘faydasız sahtecilik’ olarak ileri sürülebilir . 9. Hangi mahkeme bakar? Suçun ceza aralığı ağır hapis içerdiğinden (en az 1 yıl) Ağır Ceza Mahkemesi yetkili mahkemedir. Komşu Suçlarla Mukayeseli Değerlendirme Resmî vs Özel Belgede Sahtecilik: Aralarındaki temel fark belge türüdür. Her iki suç da korunan yarar olarak kamu güvenini hedefler; bazı görüşlere göre unsurlar benzer olduğundan “aynı suç” sayılabilir , ancak uygulamada ayrı düzenlemeler olarak değerlendirilir. Resmî sahtecilikte fail bir memur olabilir veya memurun düzenlemesi taklit edilebilir. Özel sahtecilikte böyle sınırlama yoktur. Ceza aralıkları da farklıdır (resmîde ağır, özelde nispeten hafiftir). Belgeyi Bozma/Yok Etme (TCK 205-208): Bu suçlar, sahtecilikten farklı olarak mevcut belgelerin fiziksel olarak tahrip edilmesiyle ilgili olup aldatma unsurunu içermez. Örneğin TCK 208, özel evrakı bozmayı cezalandırır; bu suçta belge “yok edildiğinden” sahtecilik unsuru olmaz. Bunlar komşu suç kategorisinde, fakat ayrı maddelerdir. Yalan Beyan (TCK 206): Sadece resmî belgede düzenleme sırasında kamu görevlisine yalan beyanda bulunma suçudur. Bu suçta belge halihazırda düzenlenmemiştir ve fail bir form doldurmuştur. Bu yüzden doktrinde “fikri sahtecilik” gibi değerlendirilir. TCK 206’da ceza üç aydan iki yıla kadar olup, TCK 204 sahtecilikten daha hafif bir suçtur. Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması (TCK 209): Bir kişi başkası tarafından önceden imzalanmış boş evrakı kullanıp farklı bir içerik yazarsa 3 ay–1 yıl hapis cezası alır. Ancak bu şekilde düzenlenen belge sahte belge kabul edilir ve ayrıca belge sahtecilik hükümleri (TCK 204/207) uygulanır . Yani 209 suçu sadece birinci aşamayı (imzalı kağıda içerik koyma) düzenler; içeriğin sahtecilik boyutu 204/207’ye göre değerlendirilir. Dolandırıcılık (TCK 157-158): Dolandırıcılık suçunda amaç mağdurun malvarlığını zararlandırmaktır ve sahtecilik olayı genellikle dolandırıcılık eyleminde araç olur. Örneğin sahte belge kullanarak para temin eden kişi iki suçla (sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık) yargılanır. Suçlamaların doğru belirlenmesi için eylemin asıl hedefinin tespit edilmesi gerekir. Bu karşılaştırmalı çerçevede, sahtecilik suçunun diğer belgeli suçlardan ayrı ve bağımsız unsurları olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Özetle, sahtecilik belgede aldatma amacıyla asıl veya içerik değiştirme eylemini; belgeyi bozma yok etme, yalan beyan ise resmî işlemde gerçeğe aykırı beyanı; açığa imza kullanma ise imzalı boş kağıt kullanımını; dolandırıcılık ise menfaat teminini cezalandırır.